Фенол

Фенол — гидроксил тобы бензол сақинасымен немесе күрделірек ароматты сақина жүйесімен байланысқан табиғи қосылыстар тобының ең қарапайым өкілі.

Карбол қышқылы немесе моногидроксибензол деп те аталатын фенол — кәмпитке тән иісі бар, түссізден ақ түске дейінгі кристалды зат. Оның құрамы C6H6O. Фенол тас көмір шайырын айдау арқылы және кокс пештерінің жанама өнімі ретінде алынады.
Фенолдың биоцидтік қасиеті кең ауқымды, ал оның сұйылтылған сулы ерітінділері ұзақ уақыт бойы антисептик ретінде қолданылып келеді. Жоғары концентрацияда ол теріні қатты күйдіреді; сондай-ақ күшті жүйелік у болып табылады. Фенол — пластмассалар, бояғыштар, фармацевтикалық препараттар, синтандар және басқа өнімдер өндіруге арналған бағалы химиялық шикізат.
фенол кристалы
Фенол шамамен 43°C-та балқып, 183°C-та қайнайды. Таза сорттарының балқу температурасы 39°C, 39.5°C және 40°C болады. Техникалық сорттарында фенол мөлшері 82%-84% және 90%-92% құрайды. Кристалдану температурасы 40.41°C деп көрсетілген. Салыстырмалы тығыздығы — 1.066. Ол органикалық еріткіштердің көпшілігінде ериді. Кристалдарды балқытып, су қосу арқылы сұйық фенол алынады, ол қалыпты температурада сұйық күйінде қалады. Фенолдың тірі ұлпаларға өтіп, бағалы антисептик түзу сияқты ерекше қасиеті бар. Сондай-ақ өнеркәсіпте кесу майлары мен қосылыстарда және былғары зауыттарында қолданылады. Әртүрлі дезинфекциялаушы және антисептикалық заттардың тиімділігі әдетте фенолмен салыстыру арқылы бағаланады.